تورجان

دیروز به مناسبتی مهمان یکی از مهم ترین روحانیون حلقه یاران امام در حوزه نجف بودیم که خاطرات شنیدنی فراوانی داشت. حجة الاسلام محمد حسین شریعتی (شیخ الشریعة) که از طریق استادم حجة الاسلام و المسلمین حاج سید حسن خمینی با ایشان آشنا شده ایم، ناگفته های بسیار مهمی از انقلاب و حوزه نجف داشت که بیان همه آنها مجال دیگری می طلبد. وی که از سال 1346 تا پایان اقامت امام در نجف (پاییز 1357) در شمار چند تن از طلاب شاخص مرکزیت جریان انقلابی حوزه نجف بوده، درباره اوضاع داخلی حوزه نجف ناگفته های عجیب و فراوانی داشت.

امروز در دهمین سالگرد قتل ناجوانمردانه داریوش و پروانه فروهر ، به جاست که از سخنان حجة الاسلام شریعتی درباره مرحوم داریوش فروهر بگویم. داریوش فروهر که به شهادت تاریخ و گواه بسیاری از مدیران دهه نخست انقلاب، محبوبیت فراوانی نزد امام داشت، به گفته حجة الاسلام شریعتی مورد علاقه فراوان مرحوم آیت الله حاج آقا مصطفی خمینی هم بوده است. گویا فروهر و سید مصطفی مدتی با هم در یک زندان بوده اند و سید مصطفی در همان دوران شاهد پاکی، درستی، مردانگی، شجاعت و عظمت روحی فروهر بوده و به گفته حجة الاسلام شریعتی، بعدها در نجف می گفته که هیچ گاه جوانمردی و شجاعت داریوش فروهر را فراموش نمی کند.

سید مصطفی خمینی در زندان شاهد نماز خواندن فروهر بوده است. در حالی که ده سال پیش، اسد الله بادامچیان در توجیه قتل های زنجیره ای گفت که فروهر در زندان شاه نماز نمی خواند و اصلاً بلد نبود نماز بخواند. شاهد دیگر مذهبی بودن فروهر، اخلاق خاص سید مصطفی خمینی است که به افراد سهل انگار به امور مذهبی، بی اعتنایی و بدبینی شدیدی داشت. از همین رو رابطه مرحوم حاج سید مصطفی خمینی با افرادی چون فروهر و بنی صدر و ابراهیم یزدی، بسیار صمیمانه بود.

امام خمینی نیز به دلیل اعتماد و علاقه فراوانی که به پسر ارشدش سید مصطفی داشت، همواره علاقه مند به فروهر بود. حتی پس از انقلاب نیز بر حضور فروهر در هیأت حسن نیت اعزامی به کردستان اصرار داشت و بعدها که فروهر به دلیل پناه دادن به بنی صدر، بازداشت شد به دستور ویژه امام آزاد شده و از برخورد جدی با وی جلوگیری شد. به شهادت بسیاری، امام به حسن نیت و شجاعت فروهر اعتقاد داشت.

داریوش فروهر ده سال پیش در چنین روزی به همراه همسر مبارزش پروانه اسکندری به طرز بسیار فجیعی به قتل رسید و واقعه قتل او و دو عضو کانون نویسندگان (مختاری و پوینده) در آذر ماه 77 به «قتل های زنجیره ای» مشهور شد. دولت خاتمی با وجود همه ضعف ها و بی تدبیری هایش، یک کار ماندگار داشت و آن هم پذیرش مسؤولیت این قتل ها بود. دی ماه 77 وزارت اطلاعات دولت هفتم با صدور بیانیه ای تاریخی اعلام کرد که برخی از مدیران ارشد این وزارتخانه دست به این قتل ها زده اند. اگرچه صدور این بیانیه ، همان زمان و چند سال بعد از سوی برخی (همچون علاء الدین بروجردی) تقبیح شد، اما خاتمی حداقل در آن ماجرا نشان داد که نباید سرنوشت و آبروی نظام را با اقدامات غیر انسانی عده ای گره زد. اگرچه در پیگیری چنین مسأله مهمی متأسفانه بسیار سستی شد و امروز هم پس از یک دهه، چند و چون  قتل های زنجیره ای با هاله ای از ابهام رو به روست.

فروهرها درست ده سال پس از قتل مرموز کاظم سامی کشته شدند. سامی و فروهر از وزرای شاخص دولت بازرگان بودند.

در همین باره:

قتل فروهرها؛قربانی رقابت های جناحی

حواشی سالگرد پنجم